Welke ankerpunten voldoen aan de arbocatalogus 2026?

Wat zijn de nieuwe eisen voor ankerpunten in de arbocatalogus 2026?

De arbocatalogus 2026 stelt specifieke belastbaarheidseisen aan ankerpunten: gebiedsbegrenzingsankerpunten moeten een minimale breeksterkte hebben van tweemaal het gebruikersgewicht per gebruiker, terwijl valstopankerpunten dynamisch belastbaar moeten zijn tot 1200 kg (12 kN), conform NEN-EN 795. De belastingsrichting mag maximaal 15 graden afwijken om pendelen en materiaalverlies te voorkomen.

Deze nieuwe eisen zijn gebaseerd op de arbeidshygiënische strategie, waarbij maatregelen in hiërarchische volgorde worden overwogen. Eerst bronmaatregelen om de oorzaak weg te nemen, vervolgens collectieve maatregelen voor risicominimalisatie, daarna individuele maatregelen zoals taakroulatie, en tot slot persoonlijke beschermingsmiddelen.

De catalogus geeft invulling aan verschillende doelvoorschriften uit de Arbowet en het Arbobesluit, waaronder artikel 3.16 over het voorkomen van valgevaar en artikel 7.23 over arbeidsmiddelen bij werken op hoogte. Voor waterschappen zijn deze eisen bijzonder relevant, omdat zij regelmatig werkzaamheden uitvoeren op sluizen van 5 meter hoog en vanaf bruggen of steigers.

Welke typen ankerpunten zijn toegestaan voor werk boven water?

Voor werk boven water zijn zowel vaste als mobiele ankervoorzieningen toegestaan volgens de arbocatalogus. Vaste ankerpunten omvatten ankerogen en horizontale of verticale ankerlijnen, terwijl mobiele voorzieningen bestaan uit ankerpalen, driepoten, vierpoten en brugconstructies. Driepoten en vierpoten zijn gangbare oplossingen boven putten, waarbij de kop minimaal 3 meter hoog moet zijn voor brancardredding.

Belangrijke technische vereisten gelden voor mobiele ankerpunten boven water:

• Poten moeten geborgd zijn tegen spreiding.
• De opstelling moet spanlijnen hebben om kantelen te voorkomen.
• Hijsbokken zijn uitdrukkelijk niet geschikt als valstopankerpunt.
• De belastingsrichting mag maximaal 15 graden afwijken.

Het onderscheid tussen statische en dynamische belasting is cruciaal bij werk boven water. Hijsmateriaal is alleen berekend op statische belasting en is daarom ongeschikt voor valstopfuncties. Ankerpotten en ankerpalen bieden structurele oplossingen die specifiek zijn ontworpen voor de dynamische krachten die optreden bij een val.

Hoe controleer je of bestaande ankerpunten nog voldoen aan de nieuwe normen?

Bestaande ankerpunten moeten worden gecontroleerd op belastbaarheid, belastingsrichting en certificering conform NEN-EN 795. Gebiedsbegrenzingsankerpunten moeten minimaal tweemaal het gebruikersgewicht kunnen dragen, terwijl valstopankerpunten een dynamische belasting van 1200 kg moeten kunnen weerstaan. De belastingsrichting mag niet meer dan 15 graden afwijken van de verticale as.

Een systematische controle omvat verschillende aspecten. Visuele inspectie op corrosie, slijtage en beschadigingen vormt de basis. Daarnaast moet de documentatie worden gecontroleerd op geldige certificaten en keuringsrapporten. Voor waterschappen is het essentieel dat ankerpunten geschikt zijn voor de specifieke omgevingen waarin zij werken, zoals nabij water en op verschillende hoogtes.

Gecertificeerde inspecteurs kunnen beoordelen of bestaande systemen voldoen aan de nieuwe normen. Moderne ankerpuntsystemen zijn vaak voorzien van QR-codes, waarmee inspectie- en keuringsinformatie direct inzichtelijk is. Dit maakt het onderdeel van een aantoonbare beheersstructuur, wat essentieel is voor bestuurlijke verantwoordelijkheid binnen waterschappen.

Wat is het verschil tussen tijdelijke en permanente ankerpunten volgens de arbocatalogus?

Permanente ankerpunten zijn vast geïnstalleerde voorzieningen, zoals ankerogen en horizontale en verticale ankerlijnen, die onderdeel uitmaken van de infrastructuur. Tijdelijke ankerpunten zijn mobiele systemen, zoals ankerpalen, driepoten, vierpoten en brugconstructies, die per werkzaamheid worden geplaatst en verwijderd. Beide moeten voldoen aan dezelfde belastbaarheidseisen van de arbocatalogus.

Het belangrijkste verschil ligt in de toepassingsmethode en de beheerstructuur. Permanente systemen vereisen structurele integratie in gebouwen of constructies en hebben doorgaans een langere levensduur. Ze zijn ideaal voor locaties waar regelmatig onderhoudswerkzaamheden plaatsvinden, zoals bij sluiscomplexen en installaties van waterschappen.

Tijdelijke systemen bieden flexibiliteit voor incidentele werkzaamheden op verschillende locaties. Ze moeten echter bij elke opstelling opnieuw worden gecontroleerd op stabiliteit en correcte plaatsing. Voor beide typen geldt dat de belastingsrichting niet meer dan 15 graden mag afwijken en dat hijsbokken niet geschikt zijn als valstopankerpunt vanwege hun statische in plaats van dynamische belastbaarheid.

Wie mag ankerpunten installeren en certificeren onder de nieuwe regelgeving?

Ankerpunten mogen alleen worden geïnstalleerd door gekwalificeerde monteurs die bekend zijn met de technische eisen uit NEN-EN 795 en de arbocatalogus. Certificering moet plaatsvinden door onafhankelijke, geaccrediteerde keuringsinstellingen die bevoegd zijn om valbeveiligingssystemen te beoordelen. De installatie en eerste keuring moeten worden uitgevoerd voordat het ankerpunt in gebruik wordt genomen.

Voor waterschappen is het van belang dat zowel installateurs als keurders ervaring hebben met de specifieke omstandigheden waarin deze organisaties werken. Dit omvat kennis van werken nabij water, verschillende weersomstandigheden en de specifieke risico’s die gepaard gaan met infrastructurele werkzaamheden.

De certificering omvat niet alleen de technische aspecten, maar ook de documentatie en traceerbaarheid. Moderne systemen zoals Genesi en het Liende Concept zijn getest en gecertificeerd door erkende instellingen, zoals Dekra Testing and Certification GmbH, wat de betrouwbaarheid en compliance waarborgt.

Hoe vaak moeten ankerpunten worden geïnspecteerd volgens de arbocatalogus 2026?

De arbocatalogus 2026 vereist periodieke inspectie van ankerpunten, waarbij de frequentie afhangt van het type ankerpunt, de gebruiksintensiteit en de omgevingsomstandigheden. Voor de meeste toepassingen binnen waterschappen wordt een jaarlijkse inspectie door een gecertificeerde inspecteur aanbevolen, aangevuld met regelmatige visuele controles door gebruikers vóór elk gebruik.

De inspectiefrequentie kan variëren op basis van verschillende factoren. Ankerpunten die blootstaan aan agressieve omgevingen, zoals zoutwater of chemische stoffen, kunnen frequentere inspectie vereisen. Intensief gebruikte systemen hebben mogelijk ook een hogere inspectiefrequentie nodig dan systemen die sporadisch worden gebruikt.

Een effectief inspectieschema omvat zowel formele keuringen als dagelijkse controles. Keuring en inspectie door gecertificeerde professionals waarborgt compliance met de regelgeving. Daarnaast kunnen moderne systemen met QR-codes en digitale registratie helpen bij het bijhouden van de inspectiegeschiedenis en het plannen van toekomstige keuringen, wat bijdraagt aan een aantoonbare beheersstructuur.

Hoe Felix Safety helpt met ankerpuntoplossingen

Felix Safety biedt integrale veiligheidsoplossingen voor ankerpunten die volledig aansluiten bij de arbocatalogus 2026. Met meer dan 20 jaar vakkennis ondersteunen wij waterschappen en veiligheidsdeskundigen bij het implementeren van compliant ankerpuntsystemen. Ons Liende Concept staat vermeld in de arbocatalogus van waterschappen als erkende ankerpuntoplossing en biedt structurele voorzieningen voor vaste locaties.

Onze dienstverlening omvat het complete traject van advies tot onderhoud:

• Advies en risico-inventarisatie voor ankerpuntsystemen.
• Levering en installatie van gecertificeerde ankerpotten en ankerpalen.
• Keuringen door gecertificeerde inspecteurs, met herinneringsservice.
• Digitale registratie via QR-codes voor een aantoonbare beheersstructuur.

Of u nu permanente ankerpunten nodig heeft voor regelmatige onderhoudswerkzaamheden of flexibele mobiele systemen voor incidentele taken, wij denken vanuit uw praktijksituatie met u mee. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek over ankerpuntoplossingen die aansluiten bij de nieuwe eisen van de arbocatalogus.